Hoe ontwerp je plezier?

Merken zijn meer dan producten; ze vertellen een verhaal. Een verhaal dat ons raakt en inspireert. In mijn werk als ontwerper start ik daarom altijd vanuit de identiteit van een merk: wie ben je en waar sta je voor? Daarbij maak ik gebruik van de 12 merkarchetypen van Mark & Pearson. Die archetypen geven houvast, omdat ze diep in ons collectieve bewustzijn verankerd zitten. Deze keer: het archetype van de Entertainer (The Jester).

De essentie van de Entertainer

De Entertainer wordt gedreven door een diep verlangen om in het moment te leven en volop te genieten. Dit archetype wil de wereld lichter, leuker en grappiger maken. Het is een directe reactie op alles wat saai, zwaarmoedig of pretentieus is. De oerkracht van dit archetype zit in ons collectieve besef dat humor en plezier essentieel zijn om de dagelijkse sleur te doorbreken. We zien het in de klassieke hofnar, de enige die de koning met een grap de waarheid kon vertellen, en in elke cabaretier die ons een spiegel voorhoudt. De Entertainer verkoopt geen product, maar een moment van pure, ontsnappende lol. Maar hoe vertaal je de essentie van 'plezier' naar een overtuigende visuele taal?

Twee gezichten van de Entertainer

Plezier is geen eenduidig begrip. Het kan de dromerige, chaotische vreugde zijn van een festival, of juist de energieke, explosieve lol van een watergevecht. Om dit verschil te illustreren, analyseer ik twee merken die het Entertainer-archetype perfect belichamen: Ben & Jerry's, de dromerige 'hippie' chaoot, en Fanta, de grafische, energieke speler.

Analyse van de merken

Achter het speelse design van deze merken schuilt een ijzersterke logica. Hun visuele keuzes zijn de directe manifestatie van hun oorsprong en strategie. Ben & Jerry's is opgericht door twee vrienden met een duidelijke missie: "Peace, Love & Ice Cream". Hun strategie is altijd geworteld geweest in de 'hippie'-ideologie: sociaal bewustzijn, activisme, en een diepe afkeer van de saaie, 'corporate' wereld. Hun belofte is niet zomaar ijs, maar een dromerige, bijna psychedelische ontsnapping, gevuld met 'chunks' en 'swirls' en verpakt in een wereldverbeterende boodschap.

Fanta's moderne strategie is juist gebouwd op het doorbreken van de 'grijze' realiteit. Het merk positioneert zichzelf als de ultieme speeltijd. Hun belofte is geen dromerige sfeer, maar een actieve, zintuiglijke explosie. De strategie is niet geworteld in een ideologie, maar in de psychologie van 'spelen': het doorbreken van regels, het loslaten van remmingen en het omarmen van pure, kinetische energie.

Ben & Jerry's belooft een "euforische ervaring". Dit is een emotionele belofte van overvloed, dromerigheid en een betere wereld. Fanta belooft "Play time". Dit is een actieve belofte van een directe, fysieke en energieke ontsnapping aan de saaiheid.

Beide merken zijn meesters in het doorbreken van de status quo. Ze gebruiken humor, kleur en chaos om zich af te zetten tegen het serieuze en saaie. Het verschil is fundamenteel: Ben & Jerry's is de Illustratieve Entertainer. Hun plezier is een sfeer: chaotisch, liefdevol en dromerig. Fanta is de Grafische Entertainer. Hun plezier is een actie: 'in your face', luid en explosief.

Wat zegt dit over design?

Deze strategische verschillen verklaren waarom hun designs zo uitbundig en toch zo verschillend zijn. Het design van Ben & Jerry's is een visuele chaos met een zachte, dromerige rand. De identiteit wordt gedragen door een illustratieve, handgemaakte stijl. De typografie (iconisch 'Chunkadory') is rond, stuiterend en smeltend. Het kleurenpalet is dromerig en idyllisch, met regenbogen, helderblauwe luchten en groene weides. De algehele stijl, gecombineerd met de smeltende typografie, is een chaotische en vrolijke knipoog naar de 'hippie'-esthetiek. Het design zit ook in de taal: de woordgrappen (puns) in de namen, zoals "Phish Food" of "Cherry Garcia", zijn een klassiek Entertainer-wapen.

Het design van Fanta is, zoals je terecht opmerkte, veel meer 'in your face'. Het is pure grafische, kinetische energie. Hun logo, een 'dansende', handgeschreven letter, breekt letterlijk uit de cirkelvorm. Dit is een fundamentele designkeuze: een logo is normaal een statisch 'stempel', maar Fanta's logo is een actie. Het weigert in het gareel te lopen. Het kernelement is de 'splash': alles spat, explodeert en druipt. Dit is design dat de fysieke sensatie van het product (koolzuur) nabootst. De kleuren zijn fel, hyper-verzadigd en bijna 'radioactief' oranje of paars, ontworpen voor een directe, fysieke stoot plezier, niet voor intellectuele overweging. Waar B&J je uitnodigt in een droomwereld, schiet Fanta een explosie van plezier naar jóu toe.

De Ontwerpprincipes voor de Entertainer

Wil je de taal van de Entertainer ontwerpen? Dan draait alles om het doorbreken van de regels en het omarmen van plezier. Het fundament is dynamische en expressieve typografie – letters worden illustraties. Denk aan de stuiterende, handgemaakte letters van Ben & Jerry's of het 'brekende', energieke logo van Fanta. Dit wordt versterkt door een onbeschaamd en helder kleurenpalet; felle, optimistische en hyper-verzadigde kleuren die direct een positief gevoel oproepen. De compositie is nooit statisch of gebaseerd op een strak grid. Het is chaotisch, organisch of explosief. Je gebruikt dromerige, illustratieve chaos (zoals B&J), óf je gebruikt scherpe, grafische impactelementen (zoals de 'splash' en de dynamische lijnen van Fanta). De beeldtaal is gericht op pure fun en het doorbreken van de realiteit, en de tone-of-voice gebruikt humor, woordgrappen en speelsheid om de serieuze wereld te relativeren.

Conclusie
De Entertainer is een serieuze strategie. Het is niet zomaar 'een grapje toevoegen'. Het is een krachtig archetype dat inspeelt op een diepe menselijke behoefte aan lichtheid en ontsnapping. Merken als Ben & Jerry's en Fanta bewijzen dat je met plezier een ijzersterke, onvergetelijke identiteit kunt bouwen. Ze gebruiken design niet om te informeren, maar om te vermaken, en tappen zo direct in op ons verlangen om zorgeloos in het moment te leven.